...lufta fillon me kuptimin e shkaqeve të krizave dhe ajo vazhdon me ndryshimin e mendësisë dhe praktikës...

Jemi larg zëvendësimit të naftës me hidrogjenin e Bulqizës - Laurent Truche (kryeautori` studimit)

Afërsisht 200 tonë metrikë ikin nga miniera çdo vit, duke e bërë atë rrjedhën më të madhe natyrore të dokumentuar ndonjëherë

Ylli Përmeti

10/02/2024 - 17:38

Ngaqë studimi që publikoi “Science” kishte disa paqartësi lidhur me nevojat dhe parametrat ekonomikë, i shkruajta kryeautorit të studimit përmes postës elektronike dhe mora një përgjigje edhe shpresëdhënëse edhe dëshpëruese:

Ylli Përmeti: Lexova sot edhe një herë studimin tuaj por nuk gjeta ndonjë përfundim të qartë për sasinë e mundshme që mund të jetë atje dhe mbi të gjitha për ta parë atë në lidhje me nevojat e vendit tonë, në kuptimin e zëvendësimit të veturave dhe mjeteve bujqësore të prodhimit dhe eksportimit të tij.

Në dritën e këtij shqetësimi, mund të përmblidhni vëllimin e mundshëm të hidrogjenit (H₂) dhe nëse ai mbulon nevojat tona në mënyrë që të kontribojë në katastrofën ekologjike me të cilën përballet njerëzimi?

Laurent Truche:

Ne tregojmë praninë e një rezervuari gazi që përmban 84 vol% H₂ në trysninë e 1000 m thellësi dhe më shumë. Një vlerësim paraprak i matur i tonazhit të H₂ na çon në përfundimin se ka nga 5000 deri në 50000 ton H₂ të depozituara në rezervuar.

1) Keni të drejtë, është një rezervuar i vogël që mund të ketë një zbatim segmentar (si p.sh. fuqizimi i një turbine me gaz për të prodhuar energji elektrike për minierën), por nuk mjafton të ketë ndonjë ndikim në përzierjen tonë të energjisë (kombëtare/botërore).

2) Tanipërtani, është një zbulim i parë i dokumentuar shumë mirë me të dhëna dhe vëzhgime të forta. Kjo do të thotë se rezervuarë të tjerë, si ai i Bulqizës, do të zbulohen së shpejti, sepse ne e dimë tani si dhe ku të eksplorojmë.

3) Duke thënë këtë, është shumë herët të pretendohet se H₂ gjeologjik do të zëvendësojë naftën dhe gazin. Duhet të merren parasysh edhe pengesat mjedisore.

Është e rëndësishme të mos përhapni lajme të rreme ose mbivlerësime për hidrogjenin gjeologjik. Mund të bisedoni drejtpërdrejt me kolegët e mi shqiptarë që janë bashkautorë të këtij zbulimi fantastik. Bardhyl Muceku është profesor në Universitetin Politeknik të Tiranës dhe Edmond Goskolli është kryegjeolog në studimin gjeologjik shqiptar.

Megjithatë, qoftë edhe nëse shenjat janë të mira për të zbuluar më shumë hidrogjen gjeologjik, mbetet e paqartë zgjidhja e çështjes së pushtetit politik, i cili ka më shumë 30 vjet që nuk po nxjerr dot fitime si shtet nga nafta dhe burime të tjera energjitike por po majm të huajt dhe sigurisht veten, në varësi se cila parti apo koalicion është në pushtet.

Ky është një fakt që të dëshpëron ndërsa të mbush me shpresë fakti se mund të gjendet një sasi më e madhe hidrogjeni në vendin tonë.

Zbulohet depozitë e hidrogjenit natyror në Bulqizë

Një ekip gjeologësh të lidhur me disa institucione në Francë, duke punuar me dy kolegë nga Shqipëria, ka matur rrjedhën më të madhe natyrore të hidrogjenit ndonjëherë në një minierë kromi në Shqipëri. Në studimin e tyre, të raportuar në revistën Science, grupi mati gazin e hidrogjenit që flluskonte nëpër pellgje të lëngshme në minierë.

Gazi i hidrogjenit është pa ngjyrë, pa erë dhe jashtëzakonisht i ndezshëm. Shpesh është përdorur si burim karburanti. Kohët e fundit, ai është konsideruar si një zgjidhje ndaj karburanteve me bazë karboni, sepse djegia e tij nuk prodhon asnjë gaz serrë.

Aktualisht, hidrogjeni përftohet duke e kapur pasi lëshohet gjatë nxjerrjes së gazit natyror - ai gjithashtu mund të prodhohet përmes një sërë procesesh, shumë prej të cilave përfshijnë çlirimin e gazeve serrë.

Një qasje më e mirë, këshillojnë studiuesit, do të ishte shfrytëzimi i rezervave natyrore të hidrogjenit, siç është ajo nën minierën e Bulqizës në Shqipëri.

Hulumtimet e mëparshme kanë treguar se një rezervuar i madh hidrogjeni shtrihet poshtë minierës në Shqipëri, i cili e ka origjinën që nga koha kur një pjesë e kores së Tokës u zhvendos miliona vjet më parë, duke e shtyrë atë lart dhe mbi koren pranë saj. Shtrirja e tokës që rezultoi formoi një lloj brezi shkëmbor të njohur si një ofiolit. Disa ofiolite të tillë janë zbuluar në mbarë botën, shumica e të cilëve besohet se strehojnë rezervuarë hidrogjeni.

Në këtë studim të ri, studiuesit iu përgjigjën raporteve të sasive të mëdha të hidrogjenit që depërtonin nëpër kanalet e ventilimit dhe flluskojnë në pishinat kulluese në minierë ndërsa janë raportuar disa shpërthime. Ata matën kullimin në vende të shumta në minierë dhe përdorën rezultatet për të prodhuar një vlerësim të sasisë totale të hidrogjenit që shpëtonte - numri i tyre tregoi se afërsisht 200 tonë metrikë ikin nga miniera çdo vit, duke e bërë atë rrjedhën më të madhe natyrore të dokumentuar ndonjëherë.

Ekipi hulumtues arrin në përfundimin se është e nevojshme teknologjia e re për të përfituar nga rezervuarë të tillë në mënyrë që të kapë sasi të mëdha hidrogjeni në një mënyrë të pastër dhe ekonomike, ndoshta duke reduktuar varësinë nga karburantet me bazë karboni.      

Raport i përditësuar

Për një analizë të jashtëzakonshme rreth burimeve energjitike:

Revolutionising energy resources: from fossil fuels to black and fusion energy

Video: 
Albania Web Design & Development by: WWW.FIT.ALFIT.AL WEB DESIGN ALBANIA