...lufta fillon me kuptimin e shkaqeve të krizave dhe ajo vazhdon me ndryshimin e mendësisë dhe praktikës...

Më shumë se 451 000 vdekje nga të nxehtët parashikon një raport nga El Niño për gjashtë muajt e ardhshëm

Më shumë se 451 000 vdekje nga të nxehtët parashikon një raport nga El Niño i fuqishëm gjatë muajve shtator 2026, shkurt 2027: Shqipëria nuk përjashtohet nga vdekjet

Përpiluesja/Redaksia - SHJ (www.shqipëriajonë.org)

23/09/2026 - 15:04

Veprimi i menjëhershëm mund të shpëtojë dhjetëra mijëra jetë

Një raport i ri vlerëson se “El Niño i fuqishëm” i këtij viti parashikohet të shkaktojë 451 000 vdekje nga ditët me të nxehta. Kjo i shtohet pasojave nga thatësirat, zjarret dhe përmbytjet që priten nga temperaturat më të larta dhe ndryshimi i modeleve të reshjeve, pasi ky El Niño mund të bëhet më i fuqishmi i regjistruar ndonjëherë. Raporti përcakton rajonet ku parashikohet të vdesin numri më i madh i njerëzve, duke treguar se ku veprimet e menjëhershme mund të krijojnë mundësinë më të madhe për të shpëtuar jetë.

“Prej kohësh kemi qenë në gjendje të parashikojmë ndikimet e temperaturave mbi të mbjellat dhe tani mund të parashikojmë ndikimin e tyre mbi pasojën më të rëndë — vdekjen. Kjo do të thotë se tani mund të vlerësojmë se 451 000 njerëz mund të vdesin gjatë muajve të ardhshëm për shkak të El Niños. Ky është një numër kaq i madh sa mund të na mpijë, por ai përbëhet nga prindër dhe fëmijë, gjyshër dhe fqinjë, njerëz që shkojnë në punë, kujdesen për familjet dhe jetojnë jetën e tyre”, thotë Michael Greenstone, një nga bashkëthemeluesit e Climate Impact Lab dhe profesor i ekonomisë Milton Friedman në Universitetin e Çikagos. “Ky raport u mundëson vendimmarrësve të shohin saktësisht se ku mund të ndërmerren tani veprime urgjente për të shpëtuar dhjetëra mijëra jetë gjatë muajve të ardhshëm.”

451 000 vdekjet e parashikuara vetëm gjatë gjysmës së parë të El Niños janë rreth 65 herë më shumë se 6 800 njerëzit që besohet se kanë vdekur ose janë zhdukur nga përmbytjet e fundit të shkaktuara nga reshjet e dendura në Nepal.

Këto vdekje nga të nxehtët e shkaktuara nga El Niño do të përqendrohen në masë dërrmuese në Jugut Global. Gjatë vetëm gjashtë muajve të ardhshëm, raporti parashikon 66 800 vdekje shtesë në Sahelin e Afrikës, ku pothuajse gjysma e këtyre jetëve do të humbasin në Nigeri (31 400). Në vende të tjera të rajonit, Sudani do të përballet me 17 500 vdekje shtesë nga të nxehtët, Nigeri me 10 000, ndërsa Çadi me 8 000.

Në Azinë Juglindore, të nxehtët shtesë parashikohet të shkaktojnë 19 400 vdekje shtesë në Filipine, Vietnam, Tajlandë dhe Kamboxhia, si dhe 19 300 vdekje në Indonezi. Në Indi parashikohen 15 800 vdekje të tjera, ndërsa në Amerikën e Jugut, Brazili është vendi më i prekur, me 13 300 vdekje nga të nxehtët e El Niños.

Drejtimi i veprimit urgjent dhe i përpjekjeve për rritjen e qëndrueshmërisë drejt këtyre rajoneve me përparësi të lartë ka gjasën të shmangë dhjetëra mijëra vdekje. Adaptation Inventory i Climate Impact Lab ofron një bazë të rreptë dhe të përditësuar rregullisht të masave të përshtatjes që janë provuar se shpëtojnë jetë, bazuar në kërkime të botuara në revista shkencore, nga sistemet e paralajmërimit të hershëm deri tek qendrat e freskimit dhe masat mbrojtëse për punonjësit që punojnë në mjedise të hapura.

Disa prej këtyre masave janë tashmë duke u zbatuar për të mbrojtur bashkësitë nga ky El Niño historik, por këto të dhëna të reja nënvizojnë se ku duhet të përqendrohen përpjekjet. Ato e bëjnë të qartë se pasojat e vdekshmërisë nga temperaturat e skajshme duhet të jenë në qendër të përgatitjeve efektive për El Niñon, krahas përpjekjeve të gjera ekzistuese për të zbutur rreziqet ndaj sigurisë ushqimore.

Ky El Niño i këtij viti është gjithashtu një “kartolinë nga e ardhmja”, pasi sjell temperatura që ndryshimi i klimës parashikohet t’i sjellë 20 vjet më vonë, vëren raporti. Në këtë mënyrë, ai ofron një pamje paraprake të asaj që na pret pa investime të reja në përshtatjen ndaj klimës.

Kur bëhet fjalë për planifikimin afatgjatë të përshtatjes, ka shumë ide premtuese, përfshirë parashikime më të sakta të temperaturave dhe qasje më të gjerë në teknologjitë e ftohjes. Kërkimet e vazhdueshme të Climate Impact Lab do të ndihmojnë në përcaktimin se çfarë vepron dhe çfarë nuk vepron, me qëllim zgjerimin e reformave në vendet më të cenueshme.

“Rritja e veprimit urgjent dhe orientimi më i mirë i përpjekjeve tona mund të shpëtojnë shumë jetë këtë vit. Por 20 vjet nga tani, kur temperaturat e skjshme të sotme të bëhen normalja e re, ne nuk duam të jemi në një gjendje të vazhdueshme urgjence”, thotë bashkautore e raportit Tamma Carleton, drejtuese e kërkimit në Climate Impact Lab dhe profesore asistente në Universitetin e Kalifornisë, Berkeley. “Duhet të mobilizojmë burimet tani për të hartuar, zbatuar dhe vlerësuar mjetet e përgatitjes dhe planifikimit që do të shpëtojnë jetë në vitet që vijnë.”

Ndërsa El Niño përparon, studiuesit do t’i përditësojnë parashikimet e tyre për vdekjet shtesë dhe do t’i botojnë ato.   

Albania Web Design & Development by: WWW.FIT.ALFIT.AL WEB DESIGN ALBANIA