Trampi paralajmëron Iranin se “koha po mbaron” ndërsa palët gatiten për luftë

Donald Tramp e ka paralajmëruar Iranin se “koha po mbaron” për të arritur një marrëveshje për të shmangur veprimin ushtarak të SHBA-së, ndërsa tha se një flotë anijesh ishte gati të ndërmerrte një detyrë që e krahasoi me operacionin e Uashingtonit në Venezuelë.

Duke shkruar në llogarinë e tij Truth Social të mërkurën, presidenti amerikan përsëriti se një “Armadë masive po shkon drejt Iranit”, duke shtuar se “po lëviz shpejt, me fuqi, entuziazëm dhe qëllim të madh”.

Ai gjithashtu paralajmëroi se çdo sulm do të ishte më i madh se sulmet e SHBA-së ndaj tre objekteve bërthamore iraniane në qershor.

“Ashtu si me Venezuelën, [flota] është gati, e gatshme dhe e aftë të përmbushë shpejt misionin e saj, me shpejtësi dhe dhunë, nëse është e nevojshme"” shkroi Trampi, duke nënkuptuar kapjen e presidentit të fortë Nicolás Maduro nga SHBA-të këtë muaj.

“Koha po mbaron, është vërtet thelbësore!” shtoi presidenti. “Siç i thashë Iranit një herë më parë, BËNI NJË MARRËVESHJE! Ata nuk e bënë, dhe pati ‘Operacionin Hammer të Mesnatës’, një shkatërrim të madh të Iranit. Sulmi i ardhshëm do të jetë shumë më i keq!”

Më vonë të mërkurën, ministri i jashtëm i Iranit, Abbas Araghchi, tha se forcat e armatosura të vendit kishin “gishtat në këmbëz” për t`iu përgjigjur çdo veprimi ushtarak kundër vendit, ndërsa përsëriti gatishmërinë e Teheranit për një marrëveshje bërthamore “të drejtë”.

Irani do të “përgjigjej edhe më fuqishëm, më shpejt dhe më thellësisht” sesa gjatë luftës 12-ditore në qershor, shkroi Araghchi në një postim në X, në përgjigje të kërcënimit të fundit të Trampit.

Në të njëjtën kohë, tha Araghchi, Irani ishte i hapur për “një MARRËVESHJE BËRTHAMORE me përfitim të ndërsjellë, të drejtë dhe të barabartë” që do të siguronte të drejtën e tij për “teknologji bërthamore PAQËSORE” dhe do të garantonte “PA ARMË BËRTHAMORE”.

Trampi bëri komentet e tij ndërsa SHBA-të vendosën pajisje shtesë ushtarake në rajon, duke përfshirë një grup sulmues të transportuesve të avionëve të udhëhequr nga transportuesi i avionëve USS Abraham Lincoln.

Presidenti ka kërcënuar vazhdimisht të godasë republikën islamike për shkak të shtypjes së protestave kundër regjimit, në të cilat u vranë mijëra njerëz.

Ndërsa Trampi dukej se ishte qetësuar pasi pretendoi se Teherani kishte anuluar më shumë se 800 ekzekutime të protestuesve të ndaluar, SHBA-të më vonë vendosën mjetet e tyre shtesë në një përpjekje të dukshme për të mbajtur trysninë mbi regjimin.

Duke dëshmuar në Capitol Hill të mërkurën, sekretari i shtetit i SHBA-së, Marco Rubio, tha se “regjimi i Iranit është ndoshta më i dobët se kurrë”.

Teherani nuk kishte “një mënyrë për t`iu përgjigjur ankesave kryesore të protestuesve, që është se ekonomia e tyre është në rrënim”, shtoi Rubio, duke parashikuar se më shumë protesta “do të shpërthejnë përsëri”.

Megjithatë, ndërsa iu përgjigj pyetjeve, ai aludoi gjithashtu për sfidat dhe rreziqet e mundshme të një sulmi ushtarak kundër republikës.

I pyetur për mundësinë e ndryshimit të regjimit, Rubio tha: “Nuk mendoj se dikush mund t`ju japë një përgjigje të thjeshtë se çfarë ndodh më pas në Iran”.

“Nëse udhëheqësi suprem dhe regjimi do të binin, përveç shpresës se do të kishte njëfarë aftësie për të pasur dikë brenda sistemeve të tyre që mund të punonte drejt një tranzicioni të ngjashëm, do të imagjinoja se do të ishte edhe shumë më kompleks se ai [sistemi] që po përshkruajmë tani”, tha ai. Rubio shtoi se 30,000-40,000 trupat amerikane të vendosura në rajon ishin të gjitha brenda mundësisë së “një grupi prej mijëra UAV-sh iranianë me një drejtim dhe raketash balistike iraniane me rreze të shkurtër veprimi që kërcënojnë praninë tonë të trupave”.

Irani ka paralajmëruar vazhdimisht se do të hakmerret kundër çdo sulmi.

Duke iu përgjigjur postimit të Trampit të mërkurën, misioni i përhershëm i Iranit në OKB tha: “Herën e fundit që SHBA-të u përfshinë gabimisht në luftërat në Afganistan dhe Irak, ato shpërdoruan mbi 7 trilionë dollarë dhe humbën më shumë se 7,000 jetë amerikane.”

Ai shtoi: “Irani është i gatshëm për dialog bazuar në respekt dhe interesa të ndërsjella - POR NËSE SHTYHET, DO TË MBROJË VETEN DHE DO TË PËRGJIGJET SI KURRË MË PARË!”

Trampi gjithashtu e lidhi çdo marrëveshje me programin bërthamor të Iranit, duke i bërë thirrje Teheranit të kufizojë aftësitë e tij.

“Shpresojmë që Irani të ‘Ulet në Tavolinë’ shpejt dhe të bisedojë një marrëveshje të drejtë dhe të barabartë - JO ARMË BËRTHAMORE - një marrëveshje që është e mirë për të gjitha palët”, shkroi ai.

Trampi përmendi armët bërthamore pavarësisht pretendimit të tij se sulmet amerikane ndaj objekteve të Teheranit kishin “zhdukur” programin e pasurimit të republikës islamike në qershor.

Irani mohon se është përpjekur të ndërtojë armë bërthamore dhe këmbëngul se programi i tij atomik është për përdorim paqësor civil.

SHBA-të kanë kërkuar që Irani të ujdiset të ndalojë të gjithë pasurimin e uraniumit, të cilin Teherani e ka kundërshtuar vazhdimisht, duke arsyetuar se është e drejta e tij si nënshkruese e traktatit të mospërhapjes.

Ankthi po rritet midis shteteve të Gjirit për perspektivën e sulmeve amerikane dhe kërcënimeve të Iranit për hakmarrje, duke nxitur frikën e një konflikti rajonal që mund të prishë tregtinë e naftës dhe gazit.

Çmimet e naftës ishin pak më të larta pas postimit të Trampit, me naftën e papërpunuar Brent globale me 0.4% më shumë në seancë, pak nën 68 dollarë për fuçi.

Uashingtoni dhe Teherani kishin qenë në diskutime mbi frenimin e aftësive bërthamore të Iranit përpara se Izraeli të niste luftën e tij 12-ditore kundër Iranit në qershor, së cilës iu bashkua për pak kohë edhe SHBA-ja.

Ministri i jashtëm i Iranit, Abbas Araghchi, tha të mërkurën se Teherani ishte në lidhje me vende të paidentifikuara që vepronin si “ndërmjetës” në bisedimet e tij me Uashingtonin.

Kazem Gharibabadi, zëvendësministri i jashtëm i vendit, shtoi se regjimi ishte i hapur për bisedime nëse ato ishin “të sinqerta”, por paralajmëroi se “gjasat e luftës” ishin më të larta.

SHBA-të e kanë “ngritur mendimin e bisedimeve. Çështja kryesore është se sa i rëndësishëm është ky parashtrim”, tha Gharibabadi, duke paralajmëruar se “nëse bisedimet këmbëngulin në dorëzim dhe nëse plani është e paracaktuar, nuk do të arrihet asnjë rezultat”.

Trampi dhe ndihmësit e lartë amerikanë kanë kundërshtuar të japin hollësi mbi kushtet e çdo marrëveshjeje që i kanë paraqitur regjimit iranian.  

Shqipëroi dhe përgatiti për botim Ylli Përmeti